Deel 2: Pro-actief jongerenwerk
In de serie Jongerenwerk Nieuwe Stijl kunt u hier ons tweede blog lezen over de visie van Zapeffect op jongerenwerk. Wat werkt is niet nieuw, maar het is wel goed om weer eens stil te staan bij een succesvolle manier van werken.
Veelal wordt er over welzijnswerk gesproken, als zijnde preventief. Preventief werken betekent echter dat je probeert een probleem tegen te gaan waar je al mee te maken hebt. Zou het niet prettiger zijn om problemen te voorkomen? Dat is pro-actief werken. Helaas wordt er in welzijnsland teveel reactief of preventief gewerkt. De oorzaak kan bij het welzijnswerk zelf liggen, maar ook gewoon een opdracht zijn van je opdrachtgever. Problemen worden daarmee niet duurzaam, voor de langere termijn opgelost.
Pro-actief werken in het jongerenwerk omhelst volgens Zapeffect een werkwijze die gericht is op het creëren van een situatie waarin het uitgangspunt is dat behoefte, aanbod, beleid en doelgroep dicht bij elkaar staan. Hierdoor kunnen veel situaties voorkomen worden, voordat het een probleem wordt. Dus niet het buurthuis openstellen, omdat die groep overlast veroorzaakt. Zorgen dat je reeds contact met de groepsleden had en hun behoefte hebt gesignaleerd en vertaald naar acties die passen bij deze groep en de mogelijkheden.
Dit klinkt eenvoudig, de praktijk is echter weerbarstiger. Pro-actief jongerenwerk betekent veel op straat zijn, veel contacten hebben en omgevingsbewust zijn. Je werk en mogelijkheden moeten goed bekend zijn bij de doelgroep. Investeren in contact is de basisvoorwaarde voor pro-actief jongerenwerk. Naast de onmisbare rol van sociale media, is de outreachende werkwijze evident.
Baken 3 van Welzijn Nieuwe Stijl: Er op af.
Een klein voorbeeldje waarom pro-actief zo belangrijk is en waarom het een meerwaarde heeft voor jongerenwerk en de profijtgroepen. Als een groep overlast veroorzaakt en je kent deze groep matig, dan weten zij dondersgoed wat je komt doen, als er na een melding een jongerenwerker ten tonele verschijnt. Er is dan meteen weerstand jegens je aanwezigheid of in ieder geval minder aandacht. Ben je goed bij ze bekend, weten ze wat je doet en ben je oprecht voor ze? Dan zullen ze inderdaad wel weten waarom je nu komt, maar ze zullen makkelijker met je in gesprek gaan. Je kunt ze ook veel makkelijker direct aanspreken persoonlijk of in de groep.
Continuïteit is derhalve zo belangrijk. De LSA sprak hier afgelopen week nog over op Twitter. “Heb je net een band met een welzijnswerker, vertrekt deze weer” Nogmaals: Investeer dus in het contact! Als er iets is wat nodig is in het werken met mensen dan is het contact maken. En dat is meer dan elkaar in de ogen kijken: “in contact zijn” is als je weet dat je een volgende stap kunt maken met een jongere of groep. Hoe lastiger de groep, hoe langer dit duurt.
Baken 6: Integraal werken
In het speelveld van de vele samenwerkingspartners is pro-actief jongerenwerk het fundament onder het bestaan van het jongerenwerk. Ken je de groepen, dan heb je ook wat te melden over ze, kun je goede inschattingen maken en zien partijnen je als een welkome samenwerkingspartner, omdat jij direct contact met ze hebt. Veel, teveel jongerenprojecten halen niet het maximale rendement omdat het aanbod niet aansluit bij de behoefte en de promotie en werving te wensen overlaat. Die slag maak je met pro-actief jongerenwerk.
Proactief jongerenwerk past goed bij Baken 1 van Welzijn Nieuwe Stijl: “zoek naar de vraag achter de vraag”. Het contact maakt dat je dieper inzicht krijgt op de behoefte van je doelgroep.
Pro-actief jongerenwerk vereist duidelijke keuzes en een goede afstemming met je partners en opdrachtgevers. Je zult merken dat als pro-actief jongerenwerk een basis is van je werk dat het naar verloop van tijd voordelen gaat opleveren. Op de langere termijn levert het tijd op, na de investeringen die je hebt gedaan om de contacten aan te gaan. Je doelgroep weet je te vinden en weet wat je voor ze kunt betekenen, en wat niet. De ketenpartners en de overheden zien je als een cruciale schakel in het jongerenbeleid. Vermeende overlastsituaties kun je makkelijker bevestigen of ontkrachten, beleid vind beter aansluiting bij de doelgroep en de doelgroep vindt zijn weg beter naar instanties en activiteiten. Je rol als jongerenwerk is dan echt onmisbaar.
Pro-actief werken is ook duurzaam in proces en gericht op de eigen kracht van de doelgroep. In ons volgende blog gaan we daar nader op in.